شرایط دریافت نحله بعد از طلاق؛ راهنمای حقوقی و مدارک مورد نیاز
زن در چه صورت می تواند درخواست نحله نماید؟
نحله، یکی از حقوق مالی کمتر شناختهشده زن در زمان طلاق است که با هدف جبران زحمات و حمایت از زن در شرایط خاص پیشبینی شده. این حق در واقع به معنای “هدیه” یا “بخشش” است که دادگاه در صورت احراز شرایط، به زن تعلق میدهد.
۱. شرایط کلیدی برای مطالبه نحله
برای اینکه زن بتواند درخواست نحله کند، دو شرط اصلی باید وجود داشته باشد:
- وقوع طلاق: نحله تنها پس از قطعی شدن طلاق قابل مطالبه است و تا زمانی که رابطه زوجیت پابرجاست، امکان درخواست آن وجود ندارد.
- طلاق به درخواست مرد باشد و زن تقصیری نداشته باشد: مهمترین شرط این است که طلاق به درخواست مرد (یا به صورت طلاق توافقی) انجام شده باشد و دادگاه احراز کند که زن در ایجاد موجبات طلاق، هیچ تقصیری نداشته است. به عبارت دیگر، طلاق نباید به دلیل نافرمانی یا سوء رفتار زن باشد.
نکته مهم: نحله در طلاقهایی که زن به دلیل عسر و حرج (سختی و مشقت) خود، درخواست طلاق میدهد، مطرح نمیشود؛ در این موارد، زن حقوق دیگری مانند مهریه، نفقه و اجرت المثل را مطالبه میکند.
۲. تفاوت نحله با اجرتالمثل ایام زوجیت
بسیاری نحله را با اجرتالمثل ایام زوجیت اشتباه میگیرند، در حالی که مبنای آنها متفاوت است:
- اجرتالمثل: بابت کارهایی است که زن در طول زندگی مشترک انجام داده و شرعاً بر عهده او نبوده (مانند خانهداری یا آشپزی) و این کارها را با قصد دریافت مزد (قصد عدم تبرع) انجام داده باشد.
- نحله: ارتباطی به کار در منزل ندارد و بیشتر جنبه جبرانی و حمایتی برای زنی دارد که بدون تقصیر خود، زندگی مشترکش به پایان رسیده است. نحله زمانی مطرح میشود که شرایط پرداخت اجرتالمثل فراهم نباشد و دادگاه به تشخیص خود، مبلغی را به عنوان نحله تعیین کند. ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده نیز به این موضوع اشاره دارد که دادگاه میتواند در صورت عدم احراز شرایط اجرتالمثل، نحله را تعیین کند.
۳. نحوه تعیین میزان نحله
میزان نحله برخلاف مهریه، ثابت و مشخص نیست و تعیین آن کاملاً به عهده قاضی است. دادگاه با در نظر گرفتن چندین فاکتور، مبلغ مناسب را تعیین میکند:
- سنوات زندگی مشترک: هرچه مدت زمان ازدواج طولانیتر باشد، ممکن است مبلغ بیشتری تعیین شود.
- نوع کارهایی که زن در طول زندگی مشترک انجام داده: حتی اگر نحله مستقیماً بابت کار در منزل نباشد، قاضی میتواند میزان مشارکت زن در زندگی مشترک را مد نظر قرار دهد.
- توانایی مالی مرد: وضعیت مالی و درآمد مرد نقش مهمی در تعیین میزان نحله دارد تا مبلغی متناسب با توانایی او تعیین شود.
- وضعیت مالی و اجتماعی زوجین: شرایط کلی هر دو طرف نیز در تصمیم قاضی مؤثر است.
۴. فرآیند درخواست
برای مطالبه نحله، زن باید دادخواست مطالبه نحله را از طریق دفاتر خدمات قضایی به دادگاه خانواده ارائه دهد. این دادخواست معمولاً همزمان با مراحل طلاق یا پس از آن مطرح میشود. در دادگاه، زن باید عدم تقصیر خود را در ایجاد موجبات طلاق ثابت کند.
نحله، یک حق حمایتی و جبرانی مهم برای زنانی است که به دلیل درخواست مرد و بدون کوتاهی از سمت خودشان، زندگی مشترکشان به پایان میرسد. آگاهی از این حق و شرایط مطالبه آن، میتواند به زنان کمک کند تا در فرآیند طلاق، از تمامی حقوق قانونی خود بهرهمند شوند.
نحله و تفاوت آن با مهریه و نفقه؛ نکات حقوقی مهم برای زوجین
نحله تفاوت اساسی با مهریه دارد: مهریه حق مسلم زن است، اما نحله بخششی قضایی است که در صورت عدم تعلق اجرتالمثل و با درخواست طلاق از سمت مرد تعیین میشود . همچنین نفقه وظیفه جاری تا پایان زندگی مشترک یا تا زمان معین است، اما نحله صرفاً یکبار پس از طلاق قابل مطالبه است. مهمترین فرق با اجرتالمثل این است که اجرتالمثل در مقابل کار انجامشده پرداخت میشود، ولی نحله بخاطر بخشش و حسن پایان زندگی مشترک به زن تعلق مییابد.برای دریافت نحله نیز باید شرایط خاص وجود داشته باشد. زن در طی زندگی مشترک نمیتواند درخواست نحله داشته باشد. اما اگر مرد بدون دلیل زن و زندگی را رها کند و او را طلاق بدهد باید هزینه نحله را که توسط کارشناس دادگاه تعیین میشود، پرداخت کند. توجه داشته باشید برای درخواست نحله و ثبت آن بهتر است با وکیل خانواده مشورت شود.
مشاوره با بهترین وکیل خانواده تهران: 09121722840
چه تفاوتی میان نحله و اجرت المثل وجود دارد؟
تفاوتهای اصلی نحله و اجرت المثل
به طور خلاصه، اجرت المثل در ازای کار مشخصی است که زن انجام داده و اثبات کند قصد مجانی انجام دادن آن را نداشته است. در مقابل، نحله بیشتر جنبه حمایتی و جبرانی دارد و زمانی به زن تعلق میگیرد که طلاق از سوی مرد باشد و زن در آن تقصیری نداشته و مستحق اجرت المثل هم نباشد. دادگاه با توجه به شرایط، یکی از این دو حق را برای زن تعیین میکند.
بیشتر بخوانید: عدم تمکین چیست؟
چگونه میتوان نحله را دریافت کرد؟ مراحل قانونی و پیچیدگیهای اجرایی
نحله در طلاق توافقی و غیرتوافقی؛ تفاوتها و راهکارهای حقوقی
نقش وکیل در پروندههای نحله؛ راهنمای حقوقی برای دریافت سهم زن
میزان نحله در سال ۱۴۰۴؛ بررسی جدیدترین رویههای قضایی و قانونی
نحله و حق زن در طلاق؛ بررسی شرایط و مستندات قانونی
بدون نظر